Tanım
Score line (Türkçe: kıvırma çizgisi veya iz), kalın kâğıt veya kartonun istenen yerde temiz şekilde katlanmasını sağlayan preslenen oluk veya iz. 200gr+ kâğıtlarda zorunludur — bu kalınlıkta direkt katlamak ön yüzde çatlak yaratır.
Score line türleri:
1. **Standart kıvırma**: Tek yönlü iz, oluk içine doğru. Tek katlamada kullanılır.
2. **Reverse kıvırma**: Iz ters yöne. Bazı broşür katlamalarında karşıt yön gerekir.
3. **Çift kıvırma**: İki paralel iz, gate fold gibi katlamalarda
4. **Curved kıvırma**: Eğri form için (lüks ambalaj kutusu)
Score line gerektiren işlemler:
- **Tri-fold broşür**: 2 score line (3 panel için)
- **Z-fold broşür**: 2 score line, dönüşümlü yönlerde
- **Gate fold broşür**: 4 score line, açılır kapı tipi
- **Çift kat kartvizit**: 1 score line ortada
- **Davetiye katlamaları**: Pattern'a göre 1-5 score line
- **Kutu yapısı**: 4-8 score line (her kanat için)
Score line vs perforasyon:
- Score line: Sadece iz, kâğıt bütün — temiz katlama
- Perforasyon: Nokta-nokta-çizgi delik dizisi — koparılabilir
- Half-cut: Yarısına kadar kesilmiş — perforasyona göre daha temiz koparma
Hangi gramajda score zorunludur:
- 80-150 gr/m²: Score gerekmez, direkt katlanır
- 170-250 gr/m²: Score önerilir (özellikle çift yüz baskıda)
- 300 gr/m²+: Score zorunlu, aksi takdirde çatlak
- Selefon kaplı 300gr+: Score + dikkatli katlama; selefon "kırılır"
Score işlemi makinada otomatik yapılır — die-cut kalıbının üzerinde keskili olmayan bir oluk barı eklenir, basınç ile iz oluşur. Score derinliği kâğıt kalınlığının ~1/3'ü olur — fazla derin keser, az derin iz olmaz.
Modern dijital baskıda lazer kıvırma da kullanılır — küçük tirajlar için pratik, kalıp yatırımı yok.