Temmuz 2026'da lansman. Configurator açıldığında ilk haberin sende olsun — bildirim al
Baskıya hazır dosya hazırlama rehberi
Matbaaya gönderdiğin dosya nasıl olmalı? PDF/X formatı, CMYK renk, 3mm taşma payı, 300 DPI çözünürlük, font gömme ve Pantone spot renkler — baskı kalitesi büyük oranda dosya hazırlığına bağlıdır. Yanlış ayarlanmış bir dosya binlerce TL'lik tirajı çöpe atar.
Yayın: 23 Mayıs 2026 · Yazar: Hüseyin Demir
Neden teknik dosya hazırlama önemli?
Baskı maliyeti yüksek bir iştir — 1.000 adet katalog basımı 30.000-100.000 TL aralığında tutar. Eğer dosya yanlış hazırlanırsa bu maliyet tamamen çöpe gidebilir. Tipik dosya hataları:
- RGB ile gönderilmiş dosya — Baskıda renk kayar, mor mavi olur
- Taşma payı yok — Kesim sonrası beyaz şeritler çıkar
- 72 DPI görsel — Baskı piksel piksel görünür, profesyonel olmaz
- Font gömülmemiş — Matbaa makinesinde başka font ile değişir, tasarım bozulur
- Pantone yanlış tanımlı — Marka rengi değişir
Bu rehber, profesyonel matbaa dosyası hazırlamak için bilmen gereken her şeyi 5 cluster sayfa olarak detaylandırır. Sırayla okuyabilir veya doğrudan ihtiyacın olan konuya atlayabilirsin.
Hangi dosya formatı?
Baskı endüstrisi standardı: PDF/X formatı. ISO sertifikalı bu özel PDF türü font gömme, CMYK renk ve bleed bilgilerini garantiler.
| Format | Kullanım | Önerilen mi? |
|---|---|---|
| PDF/X-1a | Klasik baskı standardı (CMYK + spot) | ✓ Önerilen |
| PDF/X-4 | Modern (transparency + ICC profil) | ✓ Önerilen |
| Standart PDF | Genel PDF (font gömme garanti değil) | ⚠ Riskli |
| JPEG/PNG | Raster görsel | ✗ Kabul edilmez (tasarım için) |
| AI / PSD / INDD | Çalışma dosyası | ✗ Kabul edilmez (PDF'e dışa aktar) |
Illustrator → File → Save As → PDF → Adobe PDF Preset: PDF/X-1a:2001 seç. InDesign'da aynısı File → Export → PDF/X.
CMYK renk modu
CMYK (Cyan-Magenta-Yellow-Black/Key) dört-renkli baskı standardıdır. Ekran rengi RGB'dir, baskı rengi CMYK. Bu iki renk uzayı aynı renkleri üretmez — özellikle parlak mavi, yeşil ve mor RGB'de canlı görünür ama CMYK'de mat çıkar.
Tasarımı baştan CMYK'de yapmak en güvenlisi. Eğer RGB tasarımın varsa CMYK'ye dönüştürürken renk kayması yaşarsın — bu kayma marka rengini bozar.
Detaylı bilgi için TR Wikipedia: CMYK sayfasına veya CMYK detay rehberimize bakabilirsin.
Taşma payı (bleed)
Taşma payı (bleed), kesim çizgisinin dışına taşan renk/görsel alanıdır. Standart 3mm'dir. Bunsuz tasarımda kesim cihazının 1-2mm sapması beyaz şeritler yaratır.
A4 (210×297mm) için tasarım belgesi 216×303mm olmalı. Renkli zemin, görsel ve fotoğraflar bleed alanına da uzatılmalı; kesim sonrası beyaz kalmaz.
Pantone (spot renk)
Pantone (PMS), CMYK'nin ulaşamadığı özel renkleri (canlı yeşil, gümüş, altın, neon) üretmek için kullanılan spot renk sistemidir. Marka renkleri tutarlılığı için kritiktir — Coca-Cola kırmızısı Pantone 485 C'dir, her baskıda aynı çıkar.
Pantone kullanımı ek baskı plakası gerektirir, maliyeti artırır. Kurumsal marka kataloglarında yaygındır.
Baskıya gönderme checklist'i
Dosyanı matbaaya yüklemeden önce bu 10 maddenin hepsini doğrula:
- Dosya PDF/X-1a veya PDF/X-4 formatında
- Tüm renkler CMYK (RGB yok)
- Her kenara minimum 3mm taşma payı (bleed) verilmiş
- Görseller minimum 300 DPI çözünürlükte
- Tüm fontlar gömülü veya outline'a çevrilmiş
- Pantone (spot) renkler doğru tanımlanmış
- Siyah metin %100 K (zengin siyah değil)
- Kesim ve katlama çizgileri ayrı katmanda
- Crop marks ve color bars eklenmiş
- Dosya adı temiz (Türkçe karakter, boşluk yok)
Sıkça sorulan sorular
Baskı için hangi format?
PDF/X-1a veya PDF/X-4. JPEG/PNG sadece görsel; AI/PSD/INDD gönderilmez.
Tasarımı RGB yaptım, ne olur?
CMYK'ye dönüştürmek zorundasın. Parlak mavi/yeşil/mor renkleri kontrol et, kayma olabilir.
Taşma payı kaç mm?
Standart 3mm. Lüks ürünlerde 5mm önerilir.
DPI 200 yeterli mi?
Hayır, kabul edilmez. Minimum 300 DPI ya da vektör grafik kullan.
Font gömme nasıl yapılır?
PDF/X seçtiğinde otomatik. Veya InDesign'da Type → Find Font → Replace All veya tüm metinleri outline'a çevir.
Bilgi Kaynakları
Bu sayfada bahsedilen ana konuların Türkçe Wikipedia kaynakları: