Tanım
Die-cut (Türkçe: kalıp kesim), düz kesim yerine özel form vermek için kullanılan kesim yöntemidir. Bir keskili metal "die" (kalıp) hazırlanır, ürüne basılınca form çıkartılır.
Die-cut türleri:
1. **Through-cut (tam kesim)**: Kâğıt veya kartonun bir alanı tamamen kesilir, parça çıkar
2. **Kiss-cut (üst tabaka kesim)**: Sticker türü ürünlerde sadece üst yapışkanlı tabaka kesilir, alt destek katmanı tutulur
3. **Half-cut (yarı kesim)**: Kâğıt yarısına kadar kesilir — perforasyon benzeri ama daha kontrollü
4. **Creasing/scoring (kıvırma)**: Kesim değil, kâğıt katlanması için izleme
Die-cut maliyet yapısı:
- **Kalıp maliyeti (tek seferlik)**: 800-2.500 ₺ — kompleks forma göre değişir
- **Kullanım maliyeti**: Adet başına çok düşük (matbaa makinasında otomatik)
- **Setup**: Yeni form için makinaya kalıp takmak +15-30 dakika
Die-cut vs standart kesim:
- Standart düz kesim (guillotine, bıçak): Sadece düz çizgi, dikdörtgen/kare
- Die-cut: Her şekil mümkün
- Lazer kesim: Die olmadan dijital kesim — düşük tiraj (1-100) için ekonomik, yüksek tirajda yavaş
- Plotter kesim: Lazerden farklı, fiziksel bıçaklı, küçük tiraj sticker için
Die-cut kullanım alanları:
- **Özel form stickerlar**: Yıldız, ay, logo şekli, custom karakter
- **Kutu kanatları (yapıştırma tabları)**: Her ambalaj kutusu die-cut ile başlar
- **Davetiye katlamaları**: Pencere kesimi, oyma form
- **Kartvizit özel form**: Yuvarlak köşe, ovalcılım, kalp, custom shape
- **Karton ekran (POP)**: Mağazada ürün sergileme amaçlı kesim
- **Şablonlar (template)**: Eğitim, çocuk aktivite kitabı
Modern alternatif: dijital lazer kesim. Tek seferlik kalıp yatırımı gerektirmez, küçük tirajlar için ideal — ancak yüksek tirajda die-cut hala ekonomik. 100 adet özel form sticker → lazer; 5.000 adet → die-cut.