Cluster · Broşür
Broşür katlama türleri
Broşür katlama yöntemi içerik miktarını, okuma akışını ve premium algıyı belirler. 7 ana katlama tipini ve hangi sektör için uygun olduğunu inceledik.
7 katlama türü
1. 2-Katlı (Bi-fold)
Tek kat ortadan — 4 yüz. En basit, en ekonomik. A4 → A5 kapalı.
İdeal: Restoran menü, etkinlik tanıtım, ücretsiz dağıtım
2. 3-Katlı Tri-fold
İki kat — 6 yüz. DL boy kapalı (10×21 cm). Sektörün %60'ında kullanılır.
İdeal: Hizmet tanıtım, kampanya, sektörel broşür
3. Z-Fold (Z-katı)
Z şeklinde 2 kat — 6 yüz ama her yüzü ayrı görünür. Hızlı taranabilir.
İdeal: Adım-adım rehber, fiyat listesi, çok ürün katalog
4. Akordeon (4-5+ kat)
Birden çok zigzag kat. 8-10 yüz. Geniş içerik, posterlik açılır.
İdeal: Şehir haritası, ürün serisi, sanat poster
5. French Fold (haç)
Önce ortadan, sonra dikey — 8 yüz açılır 4 kat. Premium format.
İdeal: Davetiye, premium kampanya, lüks tanıtım
6. Gate Fold (kapı)
Sağ + sol kenar ortaya katlanır, kapı gibi açılır — 6 yüz.
İdeal: Wow etki, ürün lansman, tek kahraman görsel sergi
7. Half + Tri (yarı + üç)
Önce yarıya, sonra üçe katlama. 12 yüz. Kompleks içerik.
İdeal: Otel rehber kart, çok dilli broşür, teknik şema
Katlama tasarım kuralları
- Kat çizgisi tasarımda belirt: Tasarımcı her yüzü ayrı düzenler — kıvrım çizgisi taşması yapılmamalı
- Tri-fold farkı: Tri-fold'da içe katlanan yüz 2mm daha kısa olmalı (kıvırma toleransı)
- Yazı + kıvrım çakışması: Önemli yazı kıvrım çizgisinin 5mm uzağında
- Görsel kıvrım üstü: Yüzler kontinü ise (görsel iki yüze geçiyor), kıvırma sonrası eşleşmiyor olabilir — risk al
- Kâğıt gramaj limiti: 300gr+ kâğıt katlanırken çatlar — 130-250gr arası ideal
- Selefon sonrası katlama: Mat selefon katlanır, parlak selefon çatlar — tasarımda dikkat
Hangi sektör için ne?
- Restoran/cafe menü: 2-katlı veya tri-fold
- Emlak tanıtım: Tri-fold (3 oda, foto + plan)
- Spa/güzellik hizmet listesi: Tri-fold veya Z-fold
- Otel + tatil köyü: French fold veya akordeon (lüks etki)
- Şehir haritası: Akordeon (cep boyutu açılır 8 yüz)
- Davetiye: Gate fold (premium drama)
- Ürün lansman: Gate fold (kahraman görsel reveal)
Katlama yönü + okuma akışı
Katlama tipi okuma akışını belirler. İyi tasarlanmış broşür bilgiyi adım adım açar:
- Tri-fold okuma sırası: kapak → ön katlanmış sayfa (1. açılım) → tam açık iç (panoramic mesaj) → arka kapak. Her panelde tek mesaj/CTA — toplam 6 panel.
- Z-fold "zik-zak": 3 panel ardışık görüntüleniyor — hikaye anlatımı için ideal. Her panel cliffhanger ile bir sonrakine bağlanır.
- Gate fold reveal: dramatic — kapak açılınca iki kanat aynı anda açılır, hero görsel reveal. Lüks lansman.
- French fold: dikey + yatay 4 katlama — şehir haritası, otel turist rehberi. 8 panel kullanım alanı geniş.
- Akordeon: tüm sayfalar arda arda görünür — ürün hikayesi timeline'ı, koleksiyon sunumu.
- Roll fold: sayfalar içe doğru sarılır — birinci panel kapağı görür, açıldıkça mesaj derinleşir.
Katlama kalitesi + üretim notları
- Mekanik katlama (otomatik): 5.000+ adet için. Tek katlama saatlik 30.000+ adet. Düşük maliyet.
- El katlama: 500 adet altı veya özel akordeon/gate fold için. Saatlik 200-500 adet, daha pahalı ama kalite kontrolü yüksek.
- Kıvrım çizgisi (creasing): 250gr+ kâğıt için kıvrım çizgisi zorunlu. Yoksa katlama yerinde çatlama olur.
- Selefon + katlama uyumu: parlak selefon kıvrım yerinde mikro-çatlama yapabilir. Mat selefon daha esnektir.
- Birden fazla katlamada toleransa: tri-fold + roll fold kombinasyonunda 0.5-1mm sapma normal. Tasarımda güvenli alan bırak.
- UV laminasyon + katlama: UV vernik kıvrım yerinde "çekirgelik" yapar — mat UV daha güvenli.
Standart ölçüler — katlama sonrası bitmiş boyut
| Açık Boyut | Katlama | Bitmiş Boyut | Tipik Kullanım |
|---|---|---|---|
| A4 (21×29.7cm) | Tek (yarı) | A5 (15×21cm) | Standart broşür |
| A4 (21×29.7cm) | Tri-fold | 10×21cm | Restoran, hizmet listesi |
| A4 (21×29.7cm) | Z-fold | 10×21cm (3 panel) | Step-by-step süreç |
| A3 (29.7×42cm) | Gate fold | 15×29.7cm | Lansman, premium reveal |
| A3 (29.7×42cm) | French fold | 15×21cm (8 panel) | Otel rehberi, şehir haritası |
| 60×21cm (4 panel) | Roll fold | 15×21cm | Ürün hikayesi, etkinlik |
| 100×21cm (5+ panel) | Akordeon | 20×21cm | Şehir haritası, timeline |
Bitmiş broşür standart zarfa sığmalı (DL = 110×220mm) — dağıtım kolaylığı için. Tri-fold A4 zarfa rahat sığar, gate fold A3 zarfa veya el dağıtımına uygundur.
Maliyet etkisi — katlama sayısı
- Tek katlama: baz fiyat (broşür fiyatı + %5-10).
- Tri-fold: baz fiyat + %15-20 (mekanik katlama).
- Z-fold: tri-fold ile aynı maliyet.
- French fold (4 katlama): baz fiyat + %25-35.
- Gate fold: baz fiyat + %30-50 (premium, el katlama bazen şart).
- Akordeon 5+ panel: baz fiyat + %50-80.
- Özel katlama (cut-out + fold): özel kalıp + el işçilik — baz fiyat + %100-200.
1.000 adet A4 tri-fold tipik 3.500-5.500 TL · 1.000 adet akordeon 6.000-12.000 TL.
Broşür katlama hakkında sık sorulanlar
Tri-fold mu, Z-fold mu seçmeliyim?
İkisi de 6 panel ve aynı maliyet aralığında. Tri-fold bilgiyi gizli → açık mantığıyla sıralayıp okuyucuyu yönlendirmek istiyorsan idealdir (kapak → açılım → geniş iç). Z-fold ise ardışık 3 bağımsız panel görüntülemek istediğinde tercih edilir — adım adım süreç, fiyat karşılaştırması gibi doğrusal içerikler için güçlüdür.
Gate fold ne zaman kullanılmalı?
Gate fold, iki kanadın aynı anda açılmasıyla dramatik bir 'reveal' etkisi yaratır — ürün lansmanları, düğün davetiyesi ve lüks tanıtım materyallerinde uygun. Dezavantajı: el katlama gerektirdiğinden maliyeti tri-fold'dan %30-50 daha yüksektir. Standart DL zarfa sığmaz, bu yüzden posta dağıtımı planlarken dikkat et.
Hangi gramajda katlama sorunu çıkar?
300 gr ve üzeri kâğıt katlanırken kıvrım yerinde çatlama riski taşır. Katlama yapacaksan 130-250 gr arası en güvenli aralıktır. 250-300 gr arası için matbaanın kıvrım çizgisi (creasing) uygulaması şarttır. Selefon tercihi de önemlidir: parlak selefon kıvrım yerinde çatlarken mat selefon daha esnektir.
Katlama maliyeti baskı fiyatına nasıl yansır?
Tek katlama (bi-fold) baz fiyatın %5-10 üzeri. Tri-fold veya Z-fold %15-20. French fold veya 4 katlı akordeon %25-35. Gate fold %30-50 ek. 5.000 adet üzerinde mekanik katlama makineyle yapılır, birim maliyet düşer. 500 adet altı siparişlerde el katlama gerekebilir, bu aralıkta katlama işçiliği toplam maliyetin %20-30'una ulaşabilir.
Tasarımımda katlama çizgilerini nasıl göstermeliyim?
Her panel için ayrı alan oluştur, kıvrım çizgisini 'cut line' veya 'fold line' olarak işaretle. Önemli metin ve logoların kıvrım çizgisine en az 5 mm uzak kalmasını sağla. Tri-fold'da içe katlanan panelin diğerlerinden 2 mm daha kısa olması gerektiğini tasarım aşamasında hesaba kat — aksi hâlde kapak tam kapanmaz.