10 en yaygın baskı hatası + önleme rehberi
Matbaaya verilen dosyaların %30-40'ında en az bir hata bulunur. Sonuç: prova reddedilir, üretim gecikir, müşteri kızgın. İşte sık karşılaşılan 10 hata ve doğru çözümleri.
1Dosya RGB modda kaydedilmiş
Neden olur: Ekran rengi (RGB) baskıda CMYK'ya çevrilirken renk %20-40 soluyor. Marka rengi 'olmamış' algısı.
Çözüm: Photoshop/Illustrator'da Image → Mode → CMYK Color. Daha iyisi: tasarımı en baştan CMYK profile'ında başlat.
2Taşma payı (bleed) yok
Neden olur: Kesim çizgisinden 1mm farkla beyaz şerit çıkar. En sık 'matbaa yanlış basmış' şikayet sebebi.
Çözüm: Tasarım çevresine 3mm taşma payı ekle. Kesim çizgisini içe değil, dışa doğru taşır.
3Düşük çözünürlük (72 DPI)
Neden olur: Görseller web'den alınmışsa 72 DPI. Baskıda pixelli, bulanık çıkar.
Çözüm: Minimum 300 DPI. Web'den indirilen görseli baskıya kullanma — orijinal high-res dosya iste.
4Font dosyaya gömülmemiş
Neden olur: Matbaa bilgisayarında o font yoksa otomatik başka fonta düşer — tasarım bozulur.
Çözüm: PDF export'ta 'Embed all fonts' aktif. Daha güvenli: tüm fontları outline'a çevir (Type → Create Outlines).
5Pantone yerine CMYK approximation
Neden olur: Marka rengi olarak Pantone tanımlıysan CMYK'a çevrilince renk tutmaz. Coca-Cola kırmızısı 'kırmızıymış gibi' bir şey olur.
Çözüm: Marka renkleri için Pantone spot renk kullan (ofset). Dijitalde Pantone'a en yakın CMYK matchini test bas.
6Kapak kâğıdı + iç kâğıt yanlış eşleşmiş
Neden olur: Sırt kalınlığı yanlış hesaplanmış. 200 sayfa için 5mm sırt yazmışsın ama gerçek 8mm — sırt yazısı kayıyor.
Çözüm: Sırt formülü: sayfa × gramaj × katsayı. Hesaplayıcı kullan, manuel tahmin yapma.
7Çok ince çizgi (hairline)
Neden olur: 0.1pt altı çizgiler dijital baskıda görünmez, ofsette kesinti yapar. Marka logo detayı kayboluyor.
Çözüm: Minimum çizgi kalınlığı 0.25pt (0.5pt güvenli). Tasarımı %50 zoom out edip ufakken hâlâ görülüyor mu kontrol et.
8Sayfa adedi cilte uygun değil
Neden olur: Tel dikiş için sayfa adedi 4'ün katı olmalı. Amerikan cilt için 32 sayfa minimum. Yanlışsa cilt yapılamıyor.
Çözüm: Cilt türüne göre min/max sayfa kontrolü. <Link href='/rehber/cilt' className='underline'>Cilt rehberi</Link> tablosuna bak.
9Kesimde aksesuarlı bölgeler kaybolmuş
Neden olur: Önemli detay (yazı, logo) kesim çizgisine 3mm'den yakın olursa kesimde gidiyor.
Çözüm: Güvenli bölge: kesim çizgisinden 5mm içe. Yazı, logo, telefon gibi her şey içeride kalsın.
10Selefon uyumsuz seçilmiş
Neden olur: Yağlı yüzeyli mat selefonun üzerine spot UV yapılırsa tutmaz. Soft touch foiling ile çakışıyor.
Çözüm: Selefon + son işlem kombinasyonunu önceden matbaayla sor. Test baskı al, üretime ondan sonra geç.
Hızlı kontrol listesi (üretime vermeden önce)
- ☐ Dosya CMYK modda kaydedildi mi?
- ☐ Her sayfada 3mm taşma payı var mı?
- ☐ Görseller en az 300 DPI mi?
- ☐ Fontlar gömüldü veya outline'a çevrildi mi?
- ☐ Marka rengi için Pantone tanımı kontrol edildi mi?
- ☐ Sırt kalınlığı sayfa adedine uygun hesaplandı mı?
- ☐ Önemli detay kesim çizgisinden 5mm uzakta mı?
- ☐ Çizgi kalınlıkları 0.25pt+ mı?
- ☐ Cilt türü min/max sayfa şartına uygun mu?
- ☐ Selefon + son işlem kombinasyonu test edildi mi?
- ☐ PDF/X-1a veya PDF/X-4 standardında export?
Bu yazı yararlı oldu mu?