Kitap basım rehberi
Kendi kitabını mı yayınlıyorsun, yayınevi mi yönetiyorsun, akademik bir çalışma mı basacaksın — bu rehberde kitap basım kararlarının tamamını bulacaksın. Ebat, kâğıt, cilt, kapak ve ISBN.
Kitap basımında 5 ana karar
Kitap basımı kataloglardan farklıdır — daha uzun ömür, daha çok sayfa, ISBN gibi yasal gereklilikler. 5 ana karar:
- Ebat — 13.5×21 (roman), 16×24 (akademik), A5, A4
- Kâğıt — İç 1.hamur 80gr veya kuşe 115gr; kapak 300gr+ kuşe
- Cilt — Sayfa sayısına göre amerikan / iplik dikiş / sert kapak
- Baskı yöntemi — Self-publishing dijital (50-500), yayınevi ofset (1.000+)
- ISBN + yasal — Resmi kitap için ISBN zorunlu, bandrol
Kitap türleri ve önerilen seçimler
| Tür | Sayfa | Kâğıt | Cilt |
|---|---|---|---|
| Roman / öykü | 120-400 | 1.hamur 80gr | Amerikan cilt |
| Akademik kitap | 200-600 | 1.hamur 80-90gr | İplik dikiş amerikan veya sert kapak |
| Çocuk kitabı | 16-48 | Mat kuşe 130-170gr | Tel dikiş veya amerikan |
| Sanat / fotoğraf kitabı | 80-200 | Mat kuşe 170-250gr | Sert kapak + iplik dikiş |
| Şiir kitabı | 64-128 | 1.hamur 90gr | Amerikan cilt |
| Hatıra / yıldönümü kitabı | 60-200 | Mat kuşe 170gr | Sert kapak + foiling |
Ebat seçimi
- 13.5×21 cm — Klasik roman ebatı (en yaygın). Cebe sığar.
- 14×21 cm — İş Bankası Kültür Yayınları ebatı
- 16×24 cm — Akademik kitap, ders kitabı
- 17×24 cm — Üniversite ders kitabı standart
- A5 (14.8×21 cm) — Self-publishing, şiir, mini kitap
- A4 (21×29.7 cm) — Resimli kitap, sanat, çocuk
- 20×20 cm (kare) — Çocuk kitabı, sanat
Kâğıt seçimi — İç + kapak
İç sayfa — Yazı yoğunluğu ve sayfa sayısına göre:
- 1.hamur 80gr — Roman, öykü, şiir, akademik (en yaygın)
- 1.hamur 90gr — Standart üst seçim
- 1.hamur 70gr — Çok kalın kitap için (500+ sayfa, total ağırlığı düşür)
- Mat kuşe 115gr — Resimli kitap, çocuk kitabı
- Mat kuşe 170-250gr — Sanat kitabı, fotoğraf kitabı
Kapak — Cilt türüne göre:
- Amerikan cilt kapak: Mat kuşe 300gr + selefon
- Sert kapak: Kumaş veya kuşe 250gr kaplama mukavva
Cilt türü
- 16-64 sayfa → Tel dikiş (çocuk kitabı, mini)
- 64-200 sayfa → Amerikan cilt (roman, şiir)
- 200-500 sayfa → İplik dikiş amerikan (akademik, ders kitabı)
- 500+ veya lüks → Sert kapak (kütüphane, hatıra, sanat)
Kapak tasarımı — Kitabın yüzü
Kitap kapağı en kritik tasarım kararıdır. Müşteri raftan alıp almama 3 saniyede karar verir.
- Ön kapak — Başlık + yazar + görsel + (alt başlık)
- Sırt — Başlık + yazar (raftan görünür). 4mm+ sırt için yazı yazılır.
- Arka kapak — Tanıtım yazısı + ISBN barkod + fiyat (opsiyonel) + yayınevi logosu
- İç kapak (önyaprak) — Yazar foto, biyografi
Detaylı kapak tasarım için kitap kapak tasarımı cluster.
ISBN ve yasal gereklilikler
Türkiye'de satılacak kitap için ISBN (Uluslararası Standart Kitap Numarası) zorunludur. Bandrol başvurusu Kültür Bakanlığı'ndan yapılır.
- ISBN — 13 haneli kod. Kapakta + iç sayfada (künye) basılır.
- Bandrol — Kültür Bakanlığı verir (telif koruma)
- Yasal depolama — 5 adet Milli Kütüphane'ye gönderim
- Künye sayfası — Yayınevi, basım tarihi, ISBN, telif uyarısı
SSS
Self-publishing nasıl yapılır?
PDF/X-1a dosya hazırla, ISBN al, ebat/kâğıt/cilt seç, matbaa fiyat al. Dijital baskı ile 50 adet bile basılır.
Roman için ideal sayfa?
150-300 sayfa standart. 80gr 1.hamur kâğıt + amerikan cilt + mat kuşe 300gr kapak.
Akademik kitap için zorunlu cilt?
İplik dikiş amerikan veya sert kapak. Kütüphane raf ömrü kritik.
Çocuk kitabı için kâğıt?
Mat kuşe 130-170gr (parlak görsel) veya bristol (su dayanımı). 16-48 sayfa, tel dikiş.
Tirajım 100 adet, ofset mi dijital mi?
100 adet kesinlikle dijital. Ofset için minimum 500 adet ekonomik.
Bilgi Kaynakları
Bu sayfada bahsedilen ana konuların Türkçe Wikipedia kaynakları: